ĐỌC 2 BÀI CẢM NHẬN SÂU SẮC CHO BÀI HÁT MÙA XUÂN ĐẦU TIÊN CỦA NHẠC SĨ VĂN CAO

GPN rất trân trọng và ngưỡng mộ tác giả Tran Manh Hao với bài cảm nhận sâu sắc cho bài hát Mùa Xuân Đầu Tiên: http://www.sachtrangan.vn/…/VAN-CAO-MOT-THIEN-TAI,-MOT-SO-P… ( trích):

“Đây là bài hát có số phận đặc biệt nhất trong cuộc đời sáng tác của Văn Cao. Đây cũng là bài hát mang nhiều tâm trạng đối lập, hòa trộn nước với lửa: vui ít, buồn nhiều, mừng ít, tủi nhiều, hoan ca ít, bi ca nhiều, tha thiết ít, nghẹn ngào nhiều, bâng khuâng ít, đau đáu nhiều, tự sự ít, ai oán nhiều, mê say ít, thở than nhiều, cứng cỏi ít, run run nhiều, da diết ít, nỉ non nhiều, cười ít, khóc nhiều, sum họp ít, cô đơn nhiều, yêu thương ít, đau thương nhiều, gặp gỡ ít, bơ vơ nhiều…

Hầu như tất cả các trạng thái tình cảm trái ngược nhau của con người đều có trong bản nhạc kỳ lạ này: ai vui hát lên thì nghe vui, ai buồn hát lên thấy buồn não ruột, ai đau khổ hát lên thấy một trời đau khổ, ai sầu thảm hát lên thấy cả một thế giới sầu thảm đang đồng cảm cùng mình…

Nghe đi nghe lại bản nhạc này, ta thấy xuất hiện trong tâm trí mình rất nhiều tâm trạng không thể dùng ngôn ngữ diễn đạt. Nếu bạn đã hoặc đang đi qua bể khổ trần gian, nghe bản nhạc “Mùa xuân đầu tiên” bạn sẽ cảm thương, nhờ nước mắt diễn đạt nỗi lòng mình.

Riêng lời bài hát đã là một bài thơ hay:

“Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
Mùa bình thường mùa vui nay đã về
mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên
Với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông
một trưa nắng vui cho bao tâm hồn.
Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
Người mẹ nhìn đàn con nay đã về
Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên
Nước mắt trên vai anh, giọt sưởi ấm đôi vai anh
Niềm vui phút giây như đang long lanh.

Ôi giờ phút yêu quê hương làm sao trong xuân vui đầu tiên.
Ôi giờ phút trong tay anh đầu tiên một cuộc đời êm ấm.

Từ đây người biết quê người
Từ đây người biết thương người
Từ đây người biết yêu người .
Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
Mùa bình thường, mùa vui nay đã về.
Mùa xuân mơ ước ấy xưa có về đâu
với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông
một trưa nắng thôi hôm nay mênh mông”. ( TMH)

Cũng như tác giả Trần Mạnh Hảo, GPN muốn lắng lại lòng mình, nhắm mắt lại và nghe lại nhiều lần bài hát chỉ một mình sao mà buồn thương da diết quá, muốn khóc quá, muốn nghẹt thở quá như phải đối diện sự thật phủ phàng không có lối thoát cho nỗi ám ảnh, ma mị trong tâm trí đã từng hưởng thụ sự hân hoan chiến thắng hào hùng trong cái nôi ru hời của chế độ XHCN sau đó.

-----------------

2. Gió Phương Nam bất ngờ gần đây lại đọc thêm bài cảm nhận của tác giả Phan Chí Thắng (Phan Chi)https://www.facebook.com/pcthang/posts/10206736975966550 ngoài sự đồng cảm về cách nhìn của nhiều người, anh đã có bài phân tích với chi tiết đáng lưu ý như sau ( trích):

“Tôi muốn thấy một Văn Cao như ông từng là. một tượng đài của Tình yêu Tổ Quốc và Lòng cao thượng.
Phải nói thẳng là Văn Cao bị vùi dập, đầy đọa. Tác giả Tiến Quân Ca bị cấm sáng tác. Không gì cay đắng hơn khi một nghệ sỹ bị cấm sáng tác. Tôi nhớ hồi nhỏ thỉnh thoảng thấy có ký hoạ Văn Cao trên báo Văn nghệ, chắc là một cách mà bạn bè giúp để ông có thu nhập.
Vậy thì ông buồn, khổ, hận là lẽ đương nhiên. Ai đó phân tích, tìm thấy những cái đó trong "Mùa Xuân đầu tiên" là không sai.

Nhưng Văn Cao là một nhân cách lớn, ông cao hơn hẳn người bình thường rất nhiều. Ông không đau buồn cá nhân, không một chút oán hận.
Ông thấy niềm vui sum họp sau mấy chục năm chia cắt:
Nước mắt trên vai anh, giọt sưởi ấm đôi vai anh 
Niềm vui phút giây như đang long lanh.

Trên tất cả là tình yêu quê đất nước:
ôi giờ phút yêu quê hương làm sao trong xuân vui đầu tiên. 
ôi giờ phút trong tay anh đầu tiên một cuộc đời êm ấm.

Và linh cảm của người nghệ sỹ thiên tài là nhìn thấy trong tương lai sự bình yên của đời sống con người mới là điều quan trọng nhất:
Mùa bình thường, mùa vui nay đã về
Mùa xuân mơ ước ấy xưa có về đâu 
với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông 
một trưa nắng thôi hôm nay mênh mông.

Mùa vui chiến thắng huy hoàng, mùa vui bất tận thế mà ông coi là "mùa bình thường".
Nhiều người (lãnh đạo) từng khó chịu việc này.
Logic của Văn Cao lại khác . Dân tộc Việt Nam đã đi từ cái bất thường sang cái bình thường rồi. Đó mới là điều đáng mừng nhất?

Trái tim Văn Cao đủ lớn cho Nhẫn, Thiện, Tâm. Nhưng không có chỗ cho sự thù hằn cá nhân.
Ông đặt nỗi đau riêng của mình trong nỗi đau chung của dân tộc. Ông coi tai hoạ của mình chỉ là một phần rất nhỏ trong tai hoạ của nhân dân.
Đó mới đúng là Văn Cao. 
Hiểu ông khác đi, chỉ nhìn thấy phần buồn tủi trong "Mùa Xuân đầu tiên" là chưa hiểu ông, là hạ thấp ông.
Trước một toà kiến trúc nguy nga, ta phải lùi ra xa một khoảng cách đủ để thấy hết quy mô tầm cỡ và vẻ đẹp hùng tráng của nó.
Ta phải đủ nhỏ bé để thấy ngợp trước ông. Điều đó làm ta thích thú.
Và phải đủ tầm để hiểu Văn Cao. Điều đó làm ta hạnh phúc.” ( PCT)

GPN tin mình đã được đền đáp với cảm xúc thưởng thức thăng hoa trọn vẹn khi nghe lại bài hát với giai điệu valse sang trọng quý phái có tiết tấu nhanh hơn, vui tươi hơn qua tiếng hát cs Thanh Thúy và càng xúc động hơn khi chúng ta gặp lại hình ảnh nhạc sĩ Văn Cao ung dung giản dị mà quá đỗi thiêng liêng nhân ngày giỗ ông lần thứ 21 vừa qua (10.7.1995- 10.7. 2016)

Chân thành cảm ơn 2 tác giả với 2 bài cảm nhận cho một bài hát " Mùa Xuân Đầu Tiên"! 

Gió Phương Nam 17.7.2016